Gisteren is door minister Cora van Nieuwenhuizen de rapportage Rijkswegennet naar de Tweede Kamer gestuurd. Uit dit onderzoek blijkt dat in 2019 er wederom een stijging is geweest van het aantal afgelegde kilometers op de Nederlandse snelwegen. Het is druk op de weg. Te druk eigenlijk. Met lange files tot gevolg.

In 2019 is het aantal gereden kilometers gestegen met 0,6% tot zo'n 72,9 miljard kilometer. Die groei is vooral in de ochtend- en avondspits zichtbaar. Daarbij is de jaarfilezwaarte met 14,2% gestegen tot 13,3 miljoen kilometerminuten. De filezwaarte, ook wel filedruk genoemd, wordt gebruikt als maat voor de drukte op de snelwegen. Deze maat is de som van de lengte van de file vermenigvuldigd met de tijdsduur dat die er staat. Dus stel dat er een file staat van 3 kilometer die één uur duurt en daarna verandert die voor 10 minuten nog in een file van 2 kilometer, dan levert dat een filedruk op van: 3 x 60 + 2 x 10 = 200 kilometerminuten. De hoge intensiteit op de weg, ofwel gedurende de spitsuren, is nog steeds de belangrijkste file-oorzaak.

Het aantal uren dat weggebruikers langer moesten reizen dan gepland omdat ze in de file stonden, is gestegen met 7,0%. Hiermee komt het reistijdverlies in 2019 uit op 70,9 miljoen uur. Het reistijdverlies treedt op wanneer de weggebruiker langzamer dan 100 km/uur moet rijden op de snelweg.

Het is dus drukker op de weg, vooral tijdens spitstijden. Mensen blijven van en naar hun werk reizen op gezette tijden, waardoor ze dagelijks in dezelfde lange rij stil staan. Dit levert langere reistijden en een verminderde bereikbaarheid van economische centra op. Daarnaast worden de economische factoren ook beïnvloed doordat er werktijd verloren gaat en bijvoorbeeld leveringen te laat aankomen, waardoor productieprocessen stil komen te liggen. In 2018 werd er zelfs geclaimd dat files leiden tot ruim 1 miljard euro aan economische schade (1).

Maar het blijft niet alleen bij economische gevolgen. Het TNO heeft in opdracht van het ministerie onderzoek gedaan naar de invloed van files op uitlaatgassen. Daaruit bleek dat gedurende het 'stop-and-go' rijden er aanzienlijk meer fijnstof en stikstofoxiden gevormd worden. Wanneer er geen files zouden zijn, zou de uitstoot van schadelijke uitlaatgassen op en rondom snelwegen met wel 15% dalen. Een Engelse groep wetenschappers zag dit ook terug: wanneer iemand stil staat voor een stoplicht of in de file, dan schiet de concentratie van de hoeveelheid fijnstof omhoog (2).

Al die extra uitlaatgassen die nu gevormd worden zijn niet alleen slecht voor het milieu, maar ook voor onze gezondheid. Mensen realiseren zich niet altijd dat van alle milieufactoren luchtvervuiling het meest schadelijk is voor onze gezondheid. De extra schadelijke stoffen die je nu inademt, vergroten de kans op hart- en longziektes, maar ook andere ziektes worden met luchtvervuiling in verband gebracht (3).

Wanneer er bedacht wordt dat de meeste files ontstaan tijdens de spits omdat mensen van en naar hun werk reizen, dan lijkt het een logische gedachte dat bedrijven hun verantwoordelijkheid moeten gaan nemen. Stimuleer mensen om op zelfgekozen tijdstippen te werken of op andere plekken, bijvoorbeeld thuis. Daarbij is het aansporen tot het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer ook een onmisbare component om de filedruk te verkleinen. Daarom roepen wij, Fynch, alle werkgevers op om concrete stappen te ondernemen, zodat we uiteindelijk niet meer met zijn allen in de file staan, maar met zijn allen op de fiets zitten.

Wil jij als werkgever meer informatie over hoe je dat nou moet aanpakken? Neem dan vooral contact met ons op!

Bron 3: Luchtvervuiling en de gevolgen voor onze gezondheid; door Milieudefensie